Pendekatan Hadis Aliran al-Salafiyyah Moden: Tinjauan Terhadap Metode Hadis Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī

  • AHMAD HAFIZ BIN MOHD ROZMIZI UNIVERSITI ISLAM SELANGOR
Keywords: Hadis; al-Salafiyyah moden; Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī; metode hadis; hadis ḍa‘īf; fadā’il al-a‘māl.

Abstract

Artikel ini meneliti pendekatan hadis aliran al-Salafiyyah moden dengan memberi fokus kepada metode hadis Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī, seorang penulis kontemporari yang aktif dalam bidang hadis. Kajian ini bertujuan menjawab beberapa persoalan utama: siapakah Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī sebagai tokoh dalam wacana hadis? Apakah yang dimaksudkan dengan al-Salafiyyah serta hubungannya dengan tradisi ahli hadis? Serta bagaimana metode beliau diaplikasikan khususnya dalam aspek penerimaan hadis da‘if dalam hukum-hakam, penerimaan hadis da‘if dalam fadā’il al-a‘māl, kaedah memahami hadis berasaskan zahir makna, dan tokoh-tokoh yang sering menjadi rujukan hujahnya. Dari sudut metodologi, kajian ini menggunakan analisis teks dengan meneliti karya-karya utama Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī dan membandingkannya dengan kerangka pemikiran ahli hadis yang lebih luas. Hasil kajian mendapati bahawa metode Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī tidak sepenuhnya mewakili pendekatan jumhur ahli hadis, sebaliknya tulisan beliau lebih memberi autoriti kepada metode al-Salafiyyah sebagai kayu ukur kebenaran.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Abū ‘Aṣim Bashīr Dayf bin Abī Bakr. (2014). Majmū‘ Rasā`il fī Bayān al-Ḥadith al-Ḍa‘if. Beirut: Dār Ibn Ḥazm. Beirut. 2014.
Ahmad Hafiz Mohd Rozmizi. (2025). Analisis qarā`in hadith da‘if dalam hukum-hakam berdasarkan kitab Fatḥ al-‘Azīz oleh al-Rāfi‘ī [Disertasi sarjana yang belum diterbitkan]. Universiti Sains Malaysia.
Aḥmad Muḥammad Shākir. (2015). al-Bā’ith al-Ḥadīth Sharḥ Ikhtiṣār ‘Ūlūm al-Ḥadīth. Damsyik: Resalah Publishers.
Aḥmad Nabawī. (2019). al-Ṣirāṭ al-Mustaqīm fī Bayān Madhhab al-Muhaddīthīn fīmā Iltubisa min al-Mafāhim. Kaherah: Dār al-Imām al-Rāzī.
al-‘Aydrūs, Zayn Muḥammad Husayn. (2011). al-Ḥadīth al-Ḍa‘īf wa Athāruh fī al-Ahkām. Kaherah: Dār al-Bashaer.
al-Bākistānī, Z. G. (1993). Tanqīḥ al-Kalām fī al-Aḥādīth al-Ḍaʿīfah fī Masāʾil al-Aḥkām. Beirut: Dār Ibn Ḥazm.
al-Bākistānī, Z. G. (2002). Min Uṣūl al-Fiqh ʿalā Manhaj Ahl al-Ḥadīth. Jeddah: Dar al-Kharraz.
al-Bākistānī, Z. G. (2010). al-Albānī wa Manhaj al-Aʾimmah al-Mutaqaddimīn fī ʿIlm al-Ḥadīth. Riyadh: Maktabah al-Ma’ārif.
al-Būṭī, M. S. R. (1998). al-Salafiyyah marḥalah zamaniyyah mubārakah lā madhhab islāmī. Damsyik: Dār al-Fikr.
al-Ghouri, S. A. M. (2019). المحدِّث الشيخ محمَّد نذير حُسَيْن الدِّهْلَوِيّ وجهوده في الحديث النبوي تدريساً وتأليفاً: The Muhaddith Sheikh Muhammad Nazir Hussain al-Dehlawi and His Service to The Prophet’s Hadith. HADIS, 9(18), 394-411. https://doi.org/10.53840/hadis.v9i18.75
al-Ghouri, S. A. M. (2022). al-Muhaddithūn min Jamā’ah Ahl al-Hadīth fi al-Hind wa Juhūduhum fī al-Hadīth al-Nabawī dirāsah istiqrāriyyah naqdiyyah [Tesis sarjana]. Beirut: Dar Ibn Katheer.
al-Ghumārī, al-Sayyid ‘Abdullāh. (2017). Mawsū‘ah al-‘Allāmah al-Muḥaddith al-Mutafannin Sayyid al-Sharīf ‘Abdullāh bin Muḥammad bin al-Ṣiddīq al-Ghumārī al-Ḥasanī (Kitab: al-Radd al-Muḥkam al-Matīn ‘alā kitāb al-Qawl al-Mubīn). Kaherah: Dār al-Salām.
al-Ghumārī, al-Sayyid ‘Abdullāh. (2017). Mawsū‘ah al-‘Allāmah al-Muḥaddith al-Mutafannin Sayyid al-Sharīf ‘Abdullāh bin Muḥammad bin al-Ṣiddīq al-Ghumārī al-Ḥasanī (Kitab: Fatāwā wa Ajwibah). Kaherah: Dār al-Salām.
al-Khaṭīb al-Baghdādī, A. ‘A. T. (2000). al-Faqih wa al-Mutafaqqih. Saudi Arabia: Dar Ibn al-Jawzi.
al-Khudayr, ‘Abd al-Karīm bin ‘Abdillāh. (1997). al-Ḥadīth al-Ḍa‘īf wa Ḥukm al-Iḥtijāj bihi [Tesis sarjana]. Universiti al-Imam Muḥammad bin Saud al-Islamiyyah, Riyadh: Dār al-Salām.
al-Māliki al-Ḥasāni, Sayyīd ‘Alawī Ibn al-‘Abbās. (2016). Manḥal al-Laṭīf fī Ahkām al-Hadith al-Da‘if. Batu Caves: Rabitah An-Nur.
al-Mubārakfūrī, M. ‘A R. (2008). Tuḥfat al-Aḥwadhī bi Sharḥ Jāmi‘ al-Tirmidhī. Beirut: Dar al-Kotob al-‘Ilmiyyah.
al-Qāsimī, Muḥammad Jamāl al-Dīn. (1979). al-Masḥ ʿalā al-jawrabayn wa yalīhi tamām al-naṣḥ fī aḥkām al-masḥ (Tahqīq: Muḥammad Nāṣir al-Dīn al-Albānī). Beirut: al-Maktab al-Islāmī.
al-Suyūṭī, A. R. K. (2016). Tadrīb al-Rāwī. Jeddah: Dār al-Minhāj.
al-Suyūṭī, Jalāl al-Dīn ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Bakr. (1996). Tadrīb al-Rāwī fī Sharḥ Taqrīb al-Nawawī (ed. Abū Qutaybah Naẓar Muḥammad al-Fārayābī). Riyadh: Dār Ṭayyibah.
al-Tahānawī, Ẓafar Aḥmad. (1996). Qawā‘id fī ‘Ulūm al-Ḥadīth. Kaherah: Dār al-Salām
al-Tirmidhī, M. b. ‘Ī. (2009). Sunan al-Tirmidhī. Kaherah: Dar el-Hadith.
al-Tirmidhī, Muḥammad ibn ʿĪsā. (1996). Sunan al-Tirmidhī. Beirut: Dār al-Gharb al-Islāmī.
Farid Naya. (2013). al-Mujmal dan al-Mubayyan dalam kajian ushul fiqh. Jurnal Tahkim, 9(2). Ambon: Universitas Islam Negeri Abdul Muthalib Sangadji.
Hafidhuddin. (2022). Kebangkitan hadis di India: Studi historiografi hadis abad 12–14 Hijriah. Jurnal Studi Hadis Nusantara, 4(1), Jun 2022: 58-59. https://doi.org/10.24235/jshn.v4i1.11144
Ibn ‘Abd al-Barr, Y. A. (2000). al-Istidhkār. Beirut: Dār al-Kotob al-‘Ilmiyyah.
Ibn Fāris, A. (1979). Muʿjam maqāyīs al-lughah. Beirut: Dār al-Fikr.
Ibn Ḥajar al-‘Asqalānī, A. A. (1984). al-Nukat ʿalā Muqaddimah Ibn al-Ṣalāḥ. Madinah: ʿImādah al-Baḥth al-ʿIlmī bi al-Jāmi‘ah al-Islāmiyyah.
Ibn Rajab, ‘Abd al-Raḥmān bin Aḥmad. (2015). Sharḥ ‘Ilal al-Tirmidhī. Kaherah: Maktabah al-Rushd.
Ibn Taymiyyah, A. (2003). Majmū‘ al-Fatāwā. Madinah: Majmaʿ al-Malik Fahd li-Ṭibāʿat al-Muṣḥaf al-Sharīf.
Khadher Ahmad & Ibrahim Adham Mohd Rokhibi. (2019). Isu berkaitan hadith lemah (da‘if) menurut pandangan al-Shaykh Muḥammad ‘Awwamah dalam kitab Ḥukm al-‘Amal bi al-Ḥadīth al-Ḍa‘īf: Satu analisis. E-Proceeding of The 4th International Muzakarah & Mu‘tamar on Hadith (IMAM 2019). Bangi: Hadis And Akidah Research Institute (INHAD).
Mashhūr bin Ḥasan Ālu Salmān. (2018). Fatwa tentang hadis. Diakses pada 20 Ogos 2025 daripada https://meshhoor.com/fatwa/2182/
Mohammed Abullais Shamsuddin Mohammed Yaqub. (2011). ʿUlūm al-Ḥadīth Aṣīlihā wa Muʿāṣiruhā. Bangi: Darul Syakir.
Mohd Khafidz Soroni. (2021), Kedudukan dan peranan hadis daif di sisi ulama Islam. Seremban: Jabatan Mufti Kerajaan Negeri, Negeri Sembilan.
Muhamad Rizky Fathullah. (2025). Konsep ayat-ayat mutasyabihat menurut Muhammad Siddiq Hasan Khan [Tesis sarjana yang belum diterbitkan]. Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah.
Muḥammad ‘Abd al-Wāḥid al-Azharī al-Ḥanbalī. (2025). al-Dalāil al-uṣūliyyah allatī khālafat fīhā al-Salafiyyah al-mu’āṣirah uṣūl al-madhāhib al-arba‘ah wa athar dhālik fī al-fatāwī wa al-furū‘ al-fiqhiyyah: dirāsah istiqrāiyyah taḥlīliyyah uṣūliyyah [Tesis kedoktoran]. Kaherah: Dar el-Wabil el-Syb.
Muhammad Hafizi Sulaiman. (2015). Hadis palsu dan da‘if: Pengertian dan kesan. Jurnal Penyelidikan Islam, 27, 1–20. Putrajaya: Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM).
Muḥammad Zākī Ibrahim. (2000). Wazīfat al-Ḥadīth al-Ḍa‘īf fī al-Islām. Qalyubiyyah: Dār Nobar.
Robbani, M. I. (2017). Salafiyah: Sejarah dan konsepsi. Tasfiyah: Jurnal Pemikiran Islam, 1(2), 245–276. https://doi.org/10.21111/tasfiyah.v1i2.1853
Saladin, B., Taufiq, M., & Syatirah, S. (2023). The Impact of Nashirudin al-Albani’s Tarjih Hadith Method on Differences in Mazhab and Qur’anic Interpretation. Diroyah : Jurnal Studi Ilmu Hadis, 8(1), 204–217. https://doi.org/10.15575/diroyah.v8i1.28456
Zikriadi, M. A., & Santalia, I. (2022). Pemahaman Keagamaan Salafi dan Kegaduhan di Tengah Masyarakat serta Solusi Penyelesaiannya. Mushaf Journal: Jurnal Ilmu Al-Qur’an dan Hadis, 2(3), 288–298. https://doi.org/10.1234/mushafjournal.v2i3.2022
Published
2025-11-25
How to Cite
BIN MOHD ROZMIZI, A. H. (2025). Pendekatan Hadis Aliran al-Salafiyyah Moden: Tinjauan Terhadap Metode Hadis Zakariyyā Ghulām al-Bākistānī. HADIS, 15(30), 26-41. https://doi.org/10.53840/hadis.v15i30.321
Section
Bahasa Melayu